Je huwelijk staat op het spel en je staat voor een enorm dilemma. Jij bent wellicht wel degene die de beslissing moet nemen of je dient te blijven of dat je toch beter weg kunt gaan.

 “Ik heb het gevoel dat ik moet kiezen voor een scheiding en dit zogenaamde huwelijk moet gaan beëindigen. Maar hoe weet ik dat ook echt zeker? Op bepaalde momenten heb ik namelijk meer vertrouwen in mijn beslissing dan op andere ogenblikken. Een deel van mij houdt nog altijd van hem, of zorg ik in elk geval voor hem al denk niet dat ik nog verliefd op hem ben, maar wat als ik een foute beslissing neem? Een heleboel mensen zullen met de gevolgen te maken krijgen van de dingen die ik beslis. Wellicht moet ik op deze zaken niet op vooruit gaan lopen. Op zich best grappig als je bedenkt dat ik hier al meer dan drie jaar over na heb gedacht. Deze hele kwestie zou zelfs niet voor problemen hoeven zorgen en ik zou deze scheiding uit mijn hoofd kunnen zetten, als hij gewoon zijn gedrag zou gaan veranderen.”

Of misschien zul je degene zijn binnen de relatie die net heeft gehoord dat je partner van je wil gaan scheiden. Je kunt je in een dergelijke situatie van alles en nog wat af gaan vragen, zoals:

 “Een echtscheiding? Waar komt dat opeens vandaan? Twee weken geleden hadden we het nog samen over een vakantie in de bergen gehad. Ik had werkelijk geen flauw idee dat ons huwelijk zo vreselijk was? Ik ben gekwetst en gebroken. Ik moet dus een manier zien te vinden om een ​​einde hieraan te maken. Wellicht is dit allemaal maar een boze droom en zodra ik wakker word, dan zal alles weer volkomen normaal zijn “

De meeste boeken en artikelen over echtscheiding zijn geschreven op basis van de veronderstelling dat op het moment dat een koppel zegt dat ze willen gaan scheiden ze daar ook echt klaar voor zijn. Het is echter onze ervaring (als therapeuten en scheidingscoaches die een heleboel mensen door dit proces heen hebben geholpen) dat dit in de praktijk niet altijd het geval is. In de meeste gevallen zijn koppels niet echt klaar voor de scheiding op het ogenblik dat ze een begin maken met het echtscheidingsproces, dit is dus meer regel dan uitzondering.

Echtscheidingsprofessionals zoals therapeuten, mediators en advocaten zijn doorgaans van mening dat uitspraken als: “Ik heb het met hem gehad.” of ‘Mijn gevoelens voor haar zijn verdwenen’, indicatoren zijn dat het huwelijk over is. Advocaten stellen dan ook vaak dat ze in de arm worden genomen op het ogenblik dat het stel ook werkelijk klaar is om uit elkaar te gaan. Dit is echter niet altijd zo.

De meeste koppels die een scheiding in gang zetten, zijn niet goed hierop voorbereid en zitten dikwijls niet eens op dezelfde lijn als ze de eerste stap zetten. Het is juist dit gebrek aan paraatheid en bereidheid tot een scheiding die ervoor zal zorgen dat huwelijken voortijdig eindigen of dat scheidingen uiteindelijk uit zullen monden in een ware strijd. De beslissing om te gaan scheiden is dan ook één van de meest cruciale beslissingen die iemand kan nemen met gevolgen die jaren, of zelfs heel een leven, voort kunnen blijven duren. Een beslissing die zo belangrijk is, heeft dus veel meer aandacht nodig dan dat er gewoonlijk aan wordt geschonken, zowel door de paren zelf als door de professionals. Scheiden is immers een proces op zichzelf en op het moment dat een stel eenmaal goed voorbereid en klaar is, dan zullen ze eerder met hun scheiding kunnen beginnen door allebei op dezelfde lijn te zitten. Zo kunnen de meeste emotionele- en financiële strubbelingen worden voorkomen, die er in een heleboel andere gevallen voor zullen zorgen dat scheidingen uitmonden in vijandigheid en een meedogenloos gevecht.

De reden dat een heleboel mensen er niet eens aan denken om zich voor te bereiden voor een scheiding, is omdat ze ervan uitgaan dat hoe eerder je uit een stressvolle situatie kunt ontsnappen, hoe beter dat zal zijn. Er bestaat dus een natuurlijke aandrang voor mensen die in een moeilijk huwelijk zitten ​​om de scheiding zo snel mogelijk af te ronden om verder te kunnen gaan met hun leven. Familie en vrienden moedigen dit gedrag ook vaak aan. Ze doen hun gezin immers verdriet en geloven dan ook maar al te graag in de mythe dat hoe sneller de scheiding achter de rug is, hoe sneller alles weer normaal zal worden. Maar helaas gebeurt in de meeste gevallen precies het tegenovergestelde. Koppels die overhaaste beslissingen nemen om uit een relatie te stappen, hebben namelijk geen tijd gehad om hun gevoelens, gedachten of mogelijkheden goed in kaart te brengen. Als gevolg daarvan zijn ze niet voorbereid op de achtbaan van emoties, het ingewikkelde rechtssysteem en de talloze ingrijpende beslissingen die ze dienen te nemen. In de regel maken ze afspraken die ze niet na kunnen komen, en in plaats van dat de situatie dus beter wordt, merken ze dikwijls dat ze de ene berg problemen in hebben geruild voor de andere. Het is dus geen wonder dat ze vaak verstrikt zullen raken in langdurige rechtszaken en datgene waar ze op hoopten, een snelle scheiding, vaak jaren op zich zal laten wachten.

In dit artikel willen we echter juist laten zien wat koppels zouden moeten doen om de talloze dilemma’s, die bij een echtscheiding komen kijken, het hoofd te kunnen bieden. Een dilemma houdt namelijk in dat je wordt verscheurd tussen twee keuzes, die elk niet gewenste, beangstigende elementen in zich herbergen. Op het ogenblik dat mensen hun dilemma’s niet op hebben gelost vóór de scheiding, dan zullen ze het proces gaan doorlopen om zo hun angst op uiteenlopende manieren onder controle te houden ten aanzien van hun twijfels, verantwoordelijkheden, kwetsbaarheid of afhankelijkheid die ze soms liever zouden verbergen.

Of een koppel het scheidingsproces in gang zet of zelfs maar een echtscheiding overweegt, ze zullen eerst goed na dienen te gaan of er sprake is van de volgende scheidingsdilemma’s.

De drie scheidingsdilemma’s

Stellen die geconfronteerd worden met de mogelijkheid van een scheiding staan ​​voor één van de volgende drie dilemma’s:

  1. Ik wil scheiden, maar ik weet niet zeker of dit de juiste beslissing is. Omdat het doomaken van een scheiding invloed zal hebben op het leven van je kinderen, maar ook op je manier van leven, economische- en echtelijke investeringen, zal de druk om de “perfect juiste” beslissing te nemen enorm groot zijn. Helaas kunnen er geen garanties worden gegeven. Het beste scenario is dan ook om een ​​besluit te nemen dat niet op emoties gebaseerd is, noch wordt gevoerd door je ego.
  2. Ik wil niet scheiden, maar mijn partner wel.Indien je in een dergelijke situatie bent beland, dan voel je je machteloze en een hulpeloos slachtoffer. Je zult zelfs een intense emotionele verwoesting doormaken, omdat je leven voor je ogen zal veranderen zonder dat je iets te zeggen hebt over de uitkomst. Bij het aanpakken van dit dilemma dien je jezelf dan ook af te vragen of je je vastklampt aan iets dat vertrouwd en veilig is of aan een huwelijk dat gebaseerd is op illusies. Het is niet gemakkelijk om de problemen in een huwelijk onder ogen te zien en te erkennen, op het ogenblik dat je je zo gekwetst voelt door je partner.
  3. Ik wil deze scheiding alleen omdat mijn huwelijk niet werkt.Indien dit je dilemma is, dan wil je koste wat kost de verantwoordelijkheid uit de weg gaan door je partner de schuld te geven voor het stranden van de relatie. Er zal een gigantisch verdriet en woede zijn over de manier waarop je partner je ertoe heeft gebracht deze beslissing te nemen. De mate van ruzies die door dit verwijt wordt gegenereerd, staat dan ook zeker in directe verhouding tot je onwil om je eigen angsten en verdriet naar buiten te brengen. Indien dit echter niet gebeurt, dan zal de te volgen scheidingsprocedure doorspekt worden met spanningen, ruzies en een constante beschuldigende vinger die om uiteenlopende redenen naar beide partners zal wijzen.

Het aspect dat in alle drie de dilemma’s voorkomt is echter angst. In het eerste geval is er namelijk sprake van een angst om een ​​fout te maken en onjuist te handelen, in het tweede zal iemand de angst ervoor verbergen door te ontkennen dat er problemen zijn of door de gehechtheid aan de ander toe te geven en in het laatste geval zal iemand bang zijn voor iedere vorm van verantwoordelijkheid en van kwetsbaarheid. Het resultaat in dus alle drie de situaties strijdlust en angst elkaar af lijken te wisselen.

Om een echtscheiding een proces van samenwerking en vol respect te kunnen laten worden, moet het stel bereid en echt helemaal klaar te zijn ​​om hun levens op echt alle vlakken van elkaar loste maken; juridisch, praktisch en emotioneel. Om dit te doen moet iedere partner zijn of haar eigen scheidingsdilemma onder ogen zien door de volgende acht vragen eerlijk te beantwoorden.

De 8 vragen die horen bij een scheidingsdilemma

1. Heb ik nog gevoelens voor mijn partner?

Een heleboel mensen die zeggen dat ze willen scheiden, hebben nog altijd sterke gevoelens voor hun partner, maar door een constante machtsstrijd binnen de relatie is er sprake van een gebrek aan intimiteit en genegenheid. Wanneer dit voor jou geldt, dan is het het beste dat je aan je relatie gaat werken voordat je besluit te gaan scheiden, anders zullen je gevoelens van verlies je uiteindelijk gaan overweldigen en kun je na de scheiding een stuk slechter af zijn dan nu.

Celine was zeven jaar getrouwd met een man van wie ze hield, die ze zag als een echte lieve, zachtaardige kerel. Ze was echter bijzonder ongelukkig over hun financiële situatie. Zij was namelijk verantwoordelijk voor de betalingen van alle uitgaven, terwijl hij hen steeds weer in de schulden leek te steken. Ze was erg gespannen en voelde zich ellendig waardoor ze de echtscheiding zag als haar enige uitweg voor de financiële druk die ze voelde. Maar vanwege haar gevoelens voor hem was ze echter niet in staat om een dergelijk besluit te onderbouwen of zelfs een duidelijke grens te trekken, uit angst om de relatie kwijt te raken. Met de hulp van haar therapeut erkende Celine dat ze ofwel een duidelijke grens moest gaan stellen en daarmee de kans te aanvaarden dat ze de relatie kwijt zou raken, of anders moest aanvaarden dat al haar inspanning een verspilling van moeite en tijd waren.

2. Ben je ooit werkelijk getrouwd geweest?

Om werkelijk getrouwd te zijn, moet een koppel een relatie hebben opgebouwd die een ‘wij’ of een ‘we’ inhield. Een heleboel mensen die een scheiding overwegen, hebben echter nog nooit een huwelijk gehad dat meer was dan twee personen die dachten aan hun eigen behoeften. Ze hebben wellicht samen kinderen opgevoed en een huis gedeeld, maar ze deden een groot aantal dingen vanuit een competitieve, in plaats van een gelijke, positie. Ze zouden zich bijvoorbeeld af kunnen vragen: “Wil ik dit of dat doen”, in plaats van zichzelf de vraag te stellen “Is dit goed of leuk voor ons?” Op het ogenblik dat je geen echte ‘wij’ in je relatie hebt ontwikkeld, dan zou dit de tijd zijn om je in te zetten om erachter te komen hoe je dat kunt doen of om toe te geven dat je nooit werkelijk een huwelijk hebt gehad.

Zelfs als een therapeut die werkzaam is binnen de scène van echtscheidingen, had ik het heel lastig mee om toe te geven dat mijn eigen huwelijk van veertien jaar eigenlijk alleen maar gebaseerd was op het delen van een achternaam, ongeacht het feit dat we die periode leefden als man en vrouw. We hadden een patroon ontwikkeld waarin we elke paar maanden uit elkaar gingen en we hadden zelfs een dagelijks vechtritueel en afspraken die zelden meer dan een week stand wisten te houden. Ik maakte altijd de grap met mijn vrouw dat ze haar koffers beter ingepakt kon houden voor het geval ze snel moest vertrekken. Dit patroon bleef zelfs bestaan ​​ondanks de talloze adviesbureaus die we hadden bezocht. Pas toen ik in staat was om voor mezelf toe te geven dat ik noch single noch getrouwd was, vond ik dat er in de praktijk dus niet echt een verandering plaatsvond. We begonnen het echte scheidingsproces dan ook twee maanden nadat ik deze bekentenis tegenover mezelf had gemaakt.

3. Ben je werkelijk klaar voor echtscheiding of houd je jezelf voor de gek?

Een echtscheiding is vaak iets waarmee wordt gedreigd, in het bijzonder tijdens de verhitte echtelijke ruzies en wel om de volgende redenen;

  • Uit woede en/of frustratie.
  • Om een zekere macht en controle over de ander te krijgen, om hem of haar bepaalde dingen te laten zien zoals jij dat doet.
  • Om eindelijk serieus genomen te worden omdat je werkelijk een verandering wilt.
  • Als een soort wake-up call omdat het huwelijk niet goed loopt.

Mensen die voortdurend met een scheiding dreigen, zullen echter hun geloofwaardigheid kwijtraken, zowel bij zichzelf als bij hun partner. Wanneer de persoon niet enkel en alleen dreigt, maar ook werkelijk klaar is voor een scheiding, dan kunnen ze de volgende gedachte in hun hoofd houden: “Ik wil een hoofdstuk van mijn leven afsluiten omdat ik vrede heb met het feit dat er niet meer is dat ik in deze relatie kan doen of geven. ” Ze zullen dit dan ook doorgaans op een gepaste manier met hun partner bespreken zonder met ene beschuldigde vinger te gaan wijzen.

4. Is dit een oprecht besluit dat gebaseerd op mijn zelfbewustzijn of is het een emotioneel reactieve beslissing?

Klaar zijn om van je partner te gaan scheiden, wilzeggen dat je een duidelijk, niet-emotioneel besluit kunt nemen dat je in de loop van de tijd weet te onderbouwen. Een echtscheiding betekent dat je alle sterke emotionele gehechtheden aan de andere persoon, de liefhebbende, de vijandige en zelfs de kwetsbare los weet te laten. Emotioneel geladen beslissingen zijn niet blijvend en lossen het onderliggende probleem niet op. Mensen die scheiden uit woede blijven doorgaans boos, zelfs nadat de scheiding achter de rug is.

Een vrouw kwam me bezoeken als haar scheidingscoach nadat ze vijf jaar eerder was gescheiden. De reden daarvan was dat ze nog altijd worstelde met de gevolgen van haar scheiding. Haar probleem was dat ze nog steeds een zekere mate van woede voelde ten aanzien van haar ex-man en merkte dat ze hem nog altijd enorm haatte. Ik zei tegen haar: “Het klinkt alsof je nog altijd met hem getrouwd bent.” Ze was echter van mening dat dit niet klopte vanwege de haat die ze voor hem voelde. Ik antwoordde dat de haat die ze voelde in wezen een grote passie voor hem liet zien, ondanks het label haat dat ze er zelf op had geplakt, waarvan ik betwijfelde of een huidige partner deze ooit zou kunnen evenaren. Ik zei dat alleen iemand die getrouwd is een dergelijke passie zou kunnen voelen. Vanaf dat ogenblik begon de vrouw zich emotioneel los te maken van haar ex-man en te werken, met behulp van een coach, aan een werkelijke scheiding.

Een verklaring die erop zou wijzen dat je een oprechte, in plaats van een emotioneel reactieve beslissing neemt, is: “Ik erken dat je een volwaardige persoon bent met je eigen persoonlijkheid, verwachtingen en dromen, ik zal je daarvoor respecteren, maar ik wil niet langer met je getrouwd zijn.”

Klaar zijn voor echtscheiding betekent dat je een minder hoge emotionele gehechtheid hebt ten aanzien van de persoon van wie je gaat scheiden, indien dat namelijk niet zo is, dan zal het scheidingsproces zelf een achtbaan zijn van intense emoties, zoals gevoelens van woede, wantrouwen en gekwetstheid.

5. Waar wil je van scheiden?

Ieder punt, behalve het beëindigen van het huwelijk, is een indicatie dat je nog niet klaar bent om uit elkaar te gaan. Wanneer je hoopt dat door de scheiding de andere persoon zal veranderen en je beter gaat behandelen, zal gaan beseffen hoeveel hij of zij kwijt is geraakt of heeft geboet voor de mate waarin hij of zij je pijn heeft gedaan, dan zul je een scheiding om de verkeerde reden krijgen. Een echtscheiding heeft niet de macht om fouten weer recht te zetten of om de harten en gedachten van mensen te veranderen. Een echtscheiding kan maar één ding doen, een huwelijk beëindigen en daarmee elke partner weer vrij laten zijn om nieuwe relaties met anderen aan te gaan.

6. Hebt ik mijn innerlijke strijd over de scheiding opgelost?

Iedereen die een scheiding doormaakt, is bezig met een strijd. Mensen kunnen zich echter op hetzelfde moment schuldig voelen omdat ze er zeker van zijn dat ze de relatie willen beëindigen. Of ze kunnen zich verraden voelen en tegelijkertijd erkennen dat hun leven beter zal worden op het moment dat ze de relatie achter zich hebben gelaten. De strijd herkennen en weten dat ze met verschillende aspecten zullen worstelen om de impact van echtscheiding, op uiteenlopende momenten, deel uit te laten maken van het proces om zich klaar te maken voor de echtscheiding.

Rick had een enorm lastige tijd om te beslissen wat hij aan zijn huwelijk moest doen. Voor het gros van de tijd beweerde hij dat hij verward, in conflict en verscheurd was. Hij leek dan ook geen rust en vrede te kunnen vinden binnen het huwelijk, maar al evenmin bij een vertrek. Zijn vrouw raakte hem verbaal over zijn besluiteloosheid en noemde hem zelfs vaak een watje. Als zijn therapeut vroeg ik hem om in gesprek te gaan met het deel van hem dat eruit wilde stappen en ik zei hem dat ik niets van een ander deel wilde horen. Hij begon heel duidelijk te spreken over het voelen van geen enkele passie voor zijn vrouw, maar binnen een minuut begon hij deze stem af te zwakken met uitspraken als “Ze is wel een goede moeder of ze is wel betrouwbaar.” Iedere keer wanneer hij op deze wijze zou proberen de situatie af te zwakken, moest ik hem zeggen dat ik alleen wilde horen van zijn innerlijke stem die ‘uit het huwelijk’ wil. Naarmate de stem die eruit wil alsmaar expressiever werd, begin hij duidelijk zichtbaar te zweten. Ik vroeg: “Wat is er aan de hand?” Ten slotte zei hij: “Ik voel me schuldig.” Waar komt dat vandaan?, ” vroeg ik. Hij zei: “Ik heb een belofte gedaan dat ik nooit de weg van mijn vader zou bewandelen toen hij mijn moeder verliet. “Met deze tegengestelde innerlijke stem die naar boven kwam en alles  verduidelijkte, was hij niet langer verward. Hij kon zelf immers zien dat deze oude belofte aan zichzelf in strijd was met zijn huidige verlangen om zijn huwelijk te beëindigen. Terwijl hij zich door die twee tegengestelde delen van zijn innerlijke zelf bleef werken, was hij eindelijk in staat om een ​​beslissing te nemen waar hij zich mee kon bevredigen en drie maanden later heeft hij de echtscheidingsprocedure in gang gezet.

7. Kan ik omgaan met de vervelende gevolgen van een scheiding?

Een echtscheiding zal zorgen voor veranderingen en verdriet, want het is eigenlijk het verliezen van de droom op een ‘gelukkig gezin’. Pijn en teleurstellingen, maar ook gevoelens van eenzaamheid, falen, afwijzingen niet toereikend zijn kunnen allemaal je psyche gaan bespelen op het ogenblik dat je je in deze uiterst kwetsbare overgang bevindt. Om klaar te zijn voor de pieken en dalen van de echtscheiding is het nodig om een netwerk van ​​ondersteuning dat gevormd wordt door familie en vrienden om je heen te hebben. Zij kunnen je dan namelijk je op emotioneel- en praktisch vlak met raad en daad bijstaan als dat nodig is.

Een van de meest vervelende en lastige gevolgen van een echtscheiding zijn de pijn van een ander onder ogen te zien, ongeacht of het nu gaat om je kinderen, je familie of je vrienden, gewoonweg omdat een echtscheiding het leven van zoveel mensen zal beïnvloeden. Wanneer jij degene bent die voor de scheiding heeft gekozen, dan zul je je besluit en het einde van je huwelijk vol moeten houden in het licht van al deze mensen en situaties. Indien je degene bent die niet wil scheiden, maar je partner deze wel door wil zetten, dan dien je je nog altijd voor te bereiden om zo de volgende gevolgen van een mislukt huwelijk te kunnen aanvaarden. Vraag jezelf af of je klaar bent voor de veranderingen die komen gaan om erachter te komen of dit werkelijk zo is;

Op het moment dat je geen veranderingen in uw financiën, manier van leven of gewoontes wilt, dan bent je dus duidelijk nog niet klaar voor een scheiding; Ook wanneer je het verdriet en de woede van je kinderen niet kunt aanvaarden, dan ben je al evenmin klaar voor een echtscheiding. Dat geldt ook wanneer je tijden van onzekerheid, angst en het onbekende niet weet te aanvaarden, ook dan ben je niet klaar voor een scheiding, net zoals wanneer je niet bereid bent om je partner mentaal, emotioneel en spiritueel los te laten.

Ik herinner me een vrouw die zich heel erg verveelde met haar een dimensionale passieve partner en zij heeft iets geuit dat leek op een zeer sterk verlangen om bij hem weg te gaan, dit na een huwelijk van twintig jaar. Iedere keer dat ze me vertelde dat ze hem ging zeggen dat ze van hem wilde scheiden, zou ze op haar schreden terugkomen lang voordat ze thuis aankwam. Om haar te helpen haar eigen strijd te herkennen, hebben we vervolgens samen een lijst gemaakt met de gevolgen van een scheiding, en het enige dat ze zei dat ze nooit zou kunnen aanvaarden, was het feit dat haar kinderen een hekel aan haar zouden krijgen omdat ze hun vader had verlaten. Ze zei dat ze dat niet kon riskeren, hoe verveeld ze ook was in het huwelijk waarin ze zat. Toen ze eenmaal besefte dat dit onaangename gevolg van haar scheiding van hem meer zou betekenen dan ze kon verdragen, was ze wel in staat om andere manieren te bedenken om het probleem van de verveling in haar relatie aan te pakken.

8. Ben ik bereid om mijn leven op een verantwoorde- en volwassen manier op te pakken?

Ongeacht of je nu degene bent die de scheiding wil of juist degene die moet reageren op een partner die wil scheiden, in beide gevallen zal er één ding hetzelfde zijn, het huwelijk zal eindigen. Hoe mensen op dit feit zullen reageren, zal bepalend zijn van de soort scheiding en de toekomst die ze zullen hebben. Ze kunnen bijvoorbeeld eindigen met een houding van bitterheid, wraak of hulpeloosheid of ze kunnen voor hun toekomst gaan onderhandelen vanuit een machtspositie of vanuit een positie vol begrip en respect. De houding die je kiest, zal bepalen welke soort scheiding je door zult gaan maken. De opties die je hebt zien er als volgt uit: u kunt besluiten nemen die:

  • Alleen jouw rechten beschermen of die ook de rechten van je partner respecteren,
  • Alleen goed voor jou zullen zijn of die goed uitvallen voor iedereen,
  •  Je partner minder op zullen leveren of die je partner geven waar hij of zij recht op heeft,
  • Je niet in de weg staan of die goed werken voor iedereen,
  • Geregeld zittingen in de rechtzaal met zich meebrengen of die deze overbodig zullen maken.

Onze ervaring heeft ons geleerd dat mensen die zich voorbereiden op een scheiding door eerst alle acht vragen eerlijk te beantwoorden, eerder een scheiding door zullen maken waarbij beide partijen gaan samenwerken. Door het proces op deze manier in gang te zetten, zullen ze veel beter in staat zijn om duurzame afspraken met elkaar te maken, hun problemen op te lossen en opvoedingsplannen op te stellen die zowel de kinderen zullen ondersteunen als de rechten van elkaar weten te respecteren. Dit is aan het licht gekomen na een loopbaan en uitgebreide ervaring in het helpen van koppels om een ​​betere scheiding te kunnen doormaken,dit door een goede voorbereiding, door een goede samenwerking en door effectieve onderhandelingen te voeren.